Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın şarkısının hikayesi

Kendisini şiire adamış ve Türk edebiyatının en sevilen şairlerinden biri olmayı başarmış Ümit Yaşar Oğuzcan ile 1920’li yıllardan itibaren besteleri ve icralarıyla Klasik Türk Müziği’ne yön vermiş ustalardan Münir Nurettin Selçuk’u bir araya getiren ölümsüz bir eser: Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın.

Hüzünlü ve melankolik ruh hali, geçirdiği ameliyatlar ve kekemelik sorunu, Oğuzcan’ı birçok kez intihar teşebbüsüne sürüklemiştir. Ancak bu teşebbüslerin tamamında başarısız olmuştur. Belki de intiharı, dikkat çekmek için kullanmıştır. Şairin hayatının bir parçası haline gelen bu olumsuzluk, ne yazık ki beklemediği bir yerden tarifsiz ve kapanmaz bir yara alması sonucunu doğurmuştur.

Ailesi, evliliğin Ümit Yaşar’ın ruh halinin toparlanmasına yardımcı olacağını düşünse de yanılırlar. Evlenen ve iki oğlu olan Ümit Yaşar’ın kasveti, ailesine de yansır. Babasının durumundan fazlasıyla etkilenen oğlu Vedat, Galata Kulesi’nden aşağıya atlayarak canına kıyar. Hatta üzerinde bir not bulunduğu ve şöyle yazdığı da iddia edilir: “Baba, öyle intihar edilmez. Böyle edilir.” yazmaktadır.

Vedat ölüm şekliyle, belki de babasının kendisine yaşattıklarından intikam almıştır. Bu acı kayıp, Ümit Yaşar’ın eserlerine de yansır. Birçok okuyucunun kaybedilen bir sevgiliye yazıldığını düşündüğü şiir Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın da aslında şairin oğlu için yazdığı dizelerdir:

“Beni kör kuyularda merdivensiz bıraktın,

Denizler ortasında bak yelkensiz bıraktın,

Öylesine yıktın ki bütün inançlarımı;

Beni bensiz bıraktın; beni sensiz bıraktın.”

Şiirden son derece etkilenen Münir Nurettin Selçuk, eseri kürdilihicazkar makamında besteleyerek Türk Sanat Müziği klasikleri arasına girmesini sağlar. Şarkıyı kendisinin yanı sıra oğlu Timur Selçuk, Ahmet Özhan, İnci Çayırlı, Edip Akbayram ve Nükhet Duru gibi önemli sesler de seslendirir.

Erol Evgin - İçimdeki Fırtına şarkısının hikayesi

Birlikte imza attıkları her işle adım adım zirveye yükselen, Türk pop müziğinin üç önemli figürü: piyanosunun başında eşsiz bestelere imza atan Melih Kibar, bir elmanın diğer yarısı gibi o bestelere unutulmaz sözler yazan Çiğdem Talu ve kadife sesiyle o şarkıları ölümsüzleştiren Erol Evgin. Bu muazzam üçlü, Bir de Bana Sor, İşte Öyle Bir Şey ve Söyle Canım gibi birbirinden değerli eserlere can verdi. O değerli eserlerden biri de şüphesiz ki İçimdeki Fırtına.

Besteleriyle ses getiren Melih Kibar, kimya mühendisliği eğitimini de sürdürür. Yüksek lisans eğitimi için babasıyla birlikte Londra’ya gider. Gittikleri ilk gece oldukça şiddetli bir fırtınaya yakalanırlar. Sıkılıp binada dolaşırken şans eseri bir piyano bulur. O anda hissettiği korkuyu ilhama dönüştürüp notalara döker. Yaptığı besteyi, yanında getirdiği kayıt cihazına kaydeder. Babası aracılığıyla kaseti, İstanbul’da bulunan Çiğdem Talu’ya gönderir.

Bestenin nasıl ortaya çıktığına dair hiçbir bilgiye sahip olmayan Çiğdem Talu, müziğin kendisine hissettirdikleriyle şarkının sözlerini yazar. Sözleri, Melih Kibar’a bir mektupla postalar. Mektubu alıp şarkının sözlerini gören Melih Kibar şok geçirir. Telefonla Çiğdem Talu’yu arar ve bestenin nasıl ortaya çıktığını anlatır. Gözyaşlarına boğulurlar. Ruh ikizlerinin birbirlerini habersizce tamamladıkları bu eser, iki usta ismin her zaman birlikte anılmasını sağlar.

Düzenlemesi Timur Selçuk tarafından yapılan İçimdeki Fırtına, ilk olarak 1978 yılında Erol Evgin tarafından seslendirilir. Eser, Erol Evgin’in 1979 yılında yayınlanan İstanbul Şehri isimli longplay albümünde de yer alır. Albümde yer alan 11 eserin tamamının bestesi Melih Kibar’a, sözleriyse Çiğdem Talu’ya aittir. Evgin, 1991 yılında çıkardığı Erol Evgin ile Yeniden isimli kasetinde de İçimdeki Fırtına’ya yer verir. Ayrıca 2019'da yayınlanan Altın Düetler 2 albümünde şarkıyı Ajda Pekkan'la birlikte seslendirir.

Paul McCartney - Martha My Dear şarkısının hikayesi

The Beatles grubunun 1968 yılında yayınladığı White Album, beğeni toplayan ve kayıt sürecinde yaşananlar nedeniyle oldukça ses getiren bir albüm oldu. Özellikle bir şarkının kaydı, diğer şarkılara göre çok farklı bir biçimde gerçekleştirildi. Paul McCartney imzalı Martha My Dear şarkısı, kayıt biçiminin yanı sıra şaşırtıcı hikayesiyle de ilgi çekmeyi başardı.

Önce şarkının kayıt aşamasına değinelim. Albüm kaydedilirken grup üyeleri arasında çok ciddi sürtüşmeler bulunmaktaydı. Dolayısıyla çoğu şarkının kaydı, problemli ve stresliydi. Bu durum, Martha My Dear kaydedilirken ayyuka çıktı. Şarkının kaydına besteci McCartney dışında grubun hiçbir üyesi katılmadı. McCartney, şarkıyı seslendirmekle beraber piyano, bas gitar ve davul icralarını da gerçekleştirip esere tek başına hayat verdi.

Peki neydi şarkıyı ilginç kılan? Martha My Dear, fazlasıyla değişken bir ritme sahip olduğundan tek kişi tarafından çalınıp söylenmesi zor bir eserdi. Ancak icracı, işin üstesinden geldi. Şarkının hikayesine dönecek olursak, en büyük şaşkınlık şarkının kim için yazıldığıyla alakalı. Dinleyenlerin ilk çıkarımı, şarkıda bahsedilen Martha’nın McCartney’nin sevgilisi olabileceğiydi. Gerçekse bambaşkaydı.

Yıl 1965. Paul McCartney, hayatında ilk kez evcil bir hayvan sahiplenmeye karar verir. Onu bu karara iten çok yalnız ve sıkıntılı bir dönem yaşıyor oluşudur. Yavru bir eski İngiliz çoban köpeği (Bobtail) sahiplenir. Elde ettiği karşılıksız ve çıkarsız sevgi, McCartney’ye iyi gelir. Oluşan güçlü bağı ve duyduğu minneti dillendirdiği bir şarkı besteler. Hikayesini bilmeyenlerin bir kadına yazıldığını düşündükleri şarkı, esasen sevimli ve sadık bir dosta yazılmıştır. 15 yaşında hayata gözlerini yuman Martha, yaslı McCartney’yi geride bıraktığı yavrularıyla teselli etti.

John Lennon - Working Class Hero şarkısının hikayesi

Henüz 40 yaşındayken aramızdan ayrılan John Lennon, müzik dünyasında sadece kendi döneminde değil günümüzde de ikon olarak gösterilen isimlerden biri. Efsanevi The Beatles grubuyla hızlı şekilde zirveye çıkan Lennon, 20 Eylül 1969 tarihinde şok edici ve tepki çeken bir kararla gruptan ayrıldı. Bu ayrılışın ardından Paul McCartney, 10 Nisan 1970 tarihinde grubun dağıldığını açıkladı.

Müzik kariyerine tek başına devam etme kararı alan Lennon, 1 Aralık 1970 tarihinde ilk solo albümü olan John Lennon / Plastic Ono Band’i yayınladı. Albümün en beğenilen ve ses getiren şarkılarından biri olan Working Class Hero, güçlü bir sistem eleştirisi şarkısı olmakla beraber Lennon’ın kısa ve fırtınalı yaşamından derin izler de taşıyordu. Üstelik bu izler, bir psikolojik terapi sonrası ortaya çıkmıştı.

Albümünü hazırladığı sırada İlk Çığlık adı verilen bir terapiyle çocuklukta bastırılmış hislerinin ve acılarının ortaya çıkması sağlanan Lennon, Working Class Hero şarkısında yaşadığı bireysel ve toplumsal baskıya ve çevresel gözlemlerine yer verdi. Çünkü teyzesi tarafından Liverpool’da yetiştirilen sanatçı, işçi sınıfının yaşadıklarına yakından şahitlik etme fırsatı yakalamış ve insanların nasıl ezildiğini görmüştü.

Sistemin, doğumdan yetişkinliğe kadar insanı tam anlamıyla bir köleye dönüştürdüğünü anlatan şarkı, doğduğunda seni küçük hissettirler diyerek söze girer. Yaratıcılığı yok eden okulların, acı verici ve sınırlayıcı oluşuna değinir. Sınıf masallarının, gerçeklikten uzak başarı hikayeleriyle kurgulandığını vurgulamaktan çekinmez. Korkuya kapılmış toplumun, istismar edilmeye açık hale geldiğine değinir. Lennon, işçi sınıfına adadığı şarkının son bölümünde: ‘Bir kahraman olmak istiyorsan, beni takip et’ sözleriyle devrimci bir mesaj vermekten de kendisini alamaz. Şimdi şarkıyı dinleme zamanı:

Eminem - Headlights şarkısının hikayesi

Güçlü söz yazarlığı ve başarılı müzik tercihleriyle piyasaya çıktığı ilk günden itibaren farkını ortaya koyan Eminem, rap sevmeyenlerin bile takdir ettiği bir isim. Sanatçı, gerçek hayat hikayesine dayanan birçok şarkısında annesi Debbie Nelson’a olan bitmek bilmez öfkesine ve zehir olmuş çocukluğuna değindi. Özellikle Cleanin’ Out My Closet bu şarkılar içerisinde en çok ses getireni oldu.

Oldukça sert bir anlatım diline sahip olan şarkı, olgunluk döneminde Eminem’in en büyük pişmanlıklarından birine dönüştü. Çünkü Eminem, perişan çocukluk döneminde yaşadıklarının annesinin hastalığı nedeniyle gerçekleştiğini idrak etti ve onu suçlamaya son verip affetti. Annesi, Munchausen sendromu yüzünden çocuklarına çeşitli ilaçlar içirip onları hasta gibi göstermeye çalışan bir ebeveyndi.

2013 yılında Eminem, geçmişin hesabını dokunaklı bir şekilde kapattı. Anneler Günü’nde yayınladığı Headlights şarkısı, geçmişte kustuğu öfke için oldukça içten bir özür niteliğindeydi. Şarkının ünlü yönetmen Spike Lee imzalı duygusal video klipi de beğeni topladı.

Eminem, Nate Ruess’la birlikte seslendirdiği şarkıda geçmişte sinirliyken yazdığı şarkılarda çok ileri gittiğini, annesinden nefret etmediğini, Cleanin’ Out My Closet şarkısını artık söylemediğini ve hatta duymaya bile tahammül edemediğini, evlatlık verilen kardeşi Nathan’la annelerini affettiğini söyler. Sizce bu şarkı öfkeli bir gencin, olgun ve daha sakin bir adama dönüştüğünde yaşadığı acıları arkasında bırakabilmek için geçmişiyle barıştığını dile getirmesinin bir yolu olabilir mi?

Teoman - İstasyon İnsanları şarkısının hikayesi

Piyasaya adım attığı dönemden itibaren Türkçe Rock müziğin ayakta kalması ve canlanmasında büyük emekleri olan Teoman, kendine has tarzıyla farkını ortaya koymayı başarmış bir yorumcu ve söz yazarı. Sanatçının kariyerinin başından itibaren söz yazarlığına gösterdiği özen de fazlasıyla dikkat çekici.

Teoman, kurgusal hikayeli şarkılarının yanı sıra gerçek hayat hikayelerine de şarkılarından yer veren bir söz yazarı. Bu şarkılardan biri de 2 Kasım 2001’de müzikseverlerin beğenisine sunulan Gönülçelen albümünde yer alan İstasyon İnsanları. Üstelik şarkıda anlatılan hikaye, bizzat Teoman’ın çocukluğuna ve babasına dayanıyor.

Teoman’ın babası Hasan Basri Yakupoğlu, çevresi tarafından Ruhi lakabıyla anılmaktadır. Çünkü çok duygusal bir karaktere sahiptir. Hatta Ruhi Yakupoğlu imzasıyla şiirler kaleme almıştır. Sanatçı, babasını çok küçük yaşta kaybeder. Anne ve anneannesine babasının nerede olduğunu sorduğunda, cennete gittiği cevabını alır ve bu sözler aklına kazınır. İstasyon İnsanları şarkısını yazarken 8 yaşındaki hatıralarından yararlanır.

Teoman, babasına ithafen yarattığı Ruhi karakterini aynı zamanda alter egosu olarak da nitelendirir. Hayatı ve ölümü, anılarıyla anlattığı şarkıyı kendisi değil de Ruhi seslendiriyormuş gibi söyler. Karakterin yalnız ve naif hali:

‘Ruhi’dir benim adım, hiç çıkamam evimden

Dostlar uydururum hayali, mutluyumdur bu yüzden.’ dizeleriyle anlatılır. Şarkıda geçen ‘Cennet Plajı’ ise babasının gittiği yeri sembolize etmektedir. Sizce de şarkı artık daha anlamlı geliyor mu?

Joan Baez - Diamonds and Rust şarkısının hikayesi

Yıllar 1961’i gösterdiğinde 19 yaşındaki genç şarkıcı Bob Dylan, New York’a adım attı. Amacı idolü olan folk müzik efsanesi Woody Guthrie’yle tanışmak ve müzik piyasasına girmekti. Huntingon hastalığıyla boğuşan Guthrie’yi bir hastane köşesinde bulduğunda bir diğer folk müzik efsanesi Pete Seeger’la tanıştı ve fırsat kapıları kendisi için açıldı.

Bir yandan Sylvie Russo’yla aşk yaşayan Dylan, diğer taraftan etkileyici tarzıyla folk müzik dünyasına adeta bir yıldırım gibi düştü. Ondan etkilenenlerden biri de o dönem kendisinden daha şöhretli olan buğulu ses Joan Baez’di. Dylan ve Baez arasındaki etkileşim, müzikle sınırla kalmayıp tutkulu bir ilişkiye dönüşünce ortaya gelgitli bir aşk üçgeni çıktı.

Birlikte eserler üretip, turnelere katılıp sahneye çıkan ikili, müzik endüstrisinin devleri arasına girdiler. Ancak ilişkilerinde denge ve süreklilik sağlayamadılar. 1965’te Dylan’ın Sara Lownds’la 12 yıl sürecek sürpriz evliliği, ilişkilerini sekteye uğrattı. Baez ise 1968 yılında David Harris’le evlendi. Onun evliliğiyse 5 yıl sürdü.

1974 yılında bir gece yarısı Baez’in telefonu çaldı. Kendisini bir telefon kulübesinden arayan konserini biraz önce tamamlayan Dylan’dı. Yeni şarkısından bahsetmek için aradığını söyledi. Bu arama, Baez’de güçlü bir duygu fırtınası yarattı ve en önemli şarkısı Diamonds and Rust’a imza atmasına neden oldu. Şarkı sözleri, ikilinin neden hiçbir zaman birleşemediğini ve ayrılamadığını şairane bir dille anlatıyordu.

1975 yılında Baez’in yayınladığı aynı adlı albümdeki şarkı, sanatçının en büyük hiti olmakla kalmayıp Dylan’la yollarını efsanevi Rolling Thunder Revue turnesinde kesiştirdi. Dylan, Baez’den kendisi için yazdığı şarkıyı seslendirmesini istedi. Baez, şarkıyı ona yazmadığını söyleyerek seslendirse de; yürümeyen bir ilişkiyi, küllenmeyen bir aşkı, unutulmaz anları ve acı verici ayrılığı anlatan gönderme dolu sözler şarkının kime yazıldığını ortaya koyuyordu. İşte o sözler:

Lanetleneceğim

İşte bir kez daha geliyor hayaletin

Ama bu olağandışı değil

Sadece dolunay var

Ve senin arayacağın tuttu

Ve burada oturuyorum

Elim telefonda

Tanıyor olabileceğim bir sesi dinliyorum

Bir kaç ışık yılı öncesinden

Dosdoğru ilerliyor bir düşüşe doğru

 

Hatırladığım kadarıyla gözlerin

Nar bülbülü yumurtalarından daha maviydi.

Benim şiirselliğime berbat demiştin

Nereden arıyorsun?

Orta batıda bir telefon kulübesinden

On yıl önce

Sana bazı kol düğmeleri almıştım

Sen bana bir şeyler getirmiştin

İkimiz de biliyoruz anıların ne getirebileceğini

Elmaslar ve pas getirirler.

 

Sen patladın sahnede

Halihazırda bir efsane

İşçi sınıfı fenomeni

Orijinal serseri

Yolunu kaybedip kollarımın arasına geldin

Ve orada kaldın

Geçici olarak bir denizde kaybolmuş

Madonna serbest bir şekilde senindi

Evet, en alt raftaki kız

Seni sağ salim tutacaktı.

 

Şimdi seni ayakta görüyorum

Kahverengi yapraklar etrada düşerken

Ve saçında karlar varken

Şimdi gülüyorsun penceresinden

O köhne otelin Washington meydanındaki

Nefesimiz beyaz bulutlar gibi çıkıyor

Karışıyor ve asılıyor havada

Konuşuyorsun sert bir şekilde benim için

İkimizde o an orada ölebilirdik.

 

Şimdi bana diyorsun ki

Nostaljik değilsin

O zaman bana başka bir sözcük ver onun için

Sen ki kelimelerle

Ve her şeyi muğlakta bırakmakta iyisindir

Çünkü şimdi o muğlaklığın birazına ihtiyacım var

Her şey çok açık bir şekilde geri geldi

Evet seni yürekten sevdim

Ve eğer bana elmaslar ve pas öneriyorsan

Ben çoktan bedelini ödedim.