Neil Young / CSNY - Ohio şarkısının hikayesi

Tartışmalı Nixon döneminin hararetli zamanları. Vietnam Savaşı’nın ateşi körüklenmiş durumda. Elbette protestolar da ayyuka çıkmış. Öğrenciler isyanda. Tarihler 4 Mayıs 1970’i gösterdiğinde toplumun büyük bölümünü derinden yaralayan, oldukça acı bir olay yaşanıyor. Ulusal Muhafızlar, hiçbir şiddet eylemi gerçekleştirmeyip yalnızca protesto hakkını kullanmak isteyen öğrencileri Kent State Üniversitesi’nin kampüsünde vurarak öldürüyor.

Öldürülen dört öğrenciden ikisinin protestocu bile olmaması, öfkeyi ve hüznü daha fazla artırıyor. Life Dergisi, yaşanan bu acı olayı haber yapıyor. Haberi okuyanlardan biri de usta besteci, söz yazarı ve şarkıcı Neil Young. Okuduğu haber ve gördüğü fotoğraflardan çok etkilenen Young, gitarını eline alıp hislerini hızlı biçimde notalara döker ve yaklaşık 20 dakikalık sürede bir şarkı besteler.

O dönemde CSN olarak bilinen David Crosby, Stephen Stills ve Graham Nash üçlüsüne dahil olup CSNY olarak adlandırılmaya başlanan grupla müzik yapan Young, bestelediği Ohio isimli protest şarkıyı grubuyla birlikte kaydetti. Yapımcıları Atlantic Records’un sahibi Ahmet Ertegün, şarkının en hızlı şekilde dinleyiciye ulaşması için Ohio’yu single olarak piyasaya sürdü.

Protest şarkı, Ohio’da 4 öğrencinin neden öldürüldüğünü sorgulamakla kalmayıp cinayetin sorumlularına da doğrudan seslendi. Ulusal Muhafızlar, şarkıda teneke askerler olarak adlandırıldı. Amerika Birleşik Devletleri başkanı Richard Nixon’ın ismiyse direkt olarak kullanıldı.

Billie Holiday - Strange Fruit şarkısının hikayesi

Amerika’nın güneyinde yükselen ırkçılık, siyahilerin ağaç dallarına asılmasıyla ayyuka çıkar. Yaşanan olaylara kayıtsız kalmayan Yahudi öğretmen Abel Meeropol, öldürülen iki siyahi gencin isimlerini lakap olarak kullanıp Lewis Allan ismiyle 1939 yılında ilk başta ismi ‘Bitter Fruit’ olan, sonradan ismini Strange Fruit olarak değiştireceği bir şiir yazar. Daha sonra şiiri besteleyip bir şarkıya dönüştürür.

İlk olarak eşi tarafından seslendirilen şarkı, esas şöhretini efsanevi caz şarkıcısı Billie Holiday seslendirince yakalar. Metaforik bir dille yazılan sözler, şarkının bir protesto aracına dönüşmesini sağlar. Holiday’in şarkıyı söyleme ritüeliyse Strange Fruit’ü efsaneleştirir. Performans sergilediği mekanlarda Strange Fruit, son şarkı olarak seslendirilir. Şarkıyı söylerken garsonlar servis yapmayı durdurur. Mekan ışıkları kapatılır ve sadece Holiday’in yüzünü aydınlatan bir ışık kullanılır.

Garip meyve tanımlaması ağaç dallarına asılan siyahileri temsil eder. Tezat görünen dizelerle vurucu bir anlatım sağlanır:

“Güneyin ağaçları garip bir meyve taşır,

Yapraklarda kan ve köklerde kan,

Güney rüzgarında sallanan siyahi bedenler,

Kavak ağaçlarından sarkan garip meyveler...

 

Heybetli güneyin pastoral manzarası,

Kabarmış gözler ve buruk ağız,

Manolya kokusu, tatlı ve taze,

Sonra aniden yanan etin kokusu...

 

İşte kargalar koparsın diye bir meyve

Yağmur toplasın, rüzgar emsin diye

Güneş çürütsün, ağaçlar düşürsün diye

İşte garip ve acı ekin.”

Amerikan hükümeti, şarkının güçlü bir isyan sesine dönüşmesi nedeniyle Billie Holiday’e cadı avı başlatır. Şarkıyı bir daha seslendirmemesi için sertçe uyarılan Holiday, ultimatoma boyun eğmez. Bu nedenle Federal Narkotik Büro’nun hedefi haline gelir. Büro komiseri Harry Anslinger, uyuşturucu bulundurma bahanesiyle Holiday’i tutuklatır. Avukat tutmasına ve savunma yapmasına izin verilmez. 1 yıl hapis yatar. Çıkınca sahne alması engellenir. Gördüğü baskı ve kötü muamele ömrü boyunca sürer. 44 yaşında yatağa kelepçeli bir haldeyken hastanede yaşamına gözlerine yumar.

Atlantic Records kurucusu efsane yapımcı Ahmet Ertegün şarkı için; “İnsan hakları hareketinin ilk kurşunudur.” yorumunu yapmıştır.